Vallende sterren en maanlandschap in het woestijndorp San Pedro de Atacama

Vallende sterren en maanlandschap in het woestijndorp San Pedro de Atacama

De laatste bladzijde van het eerste hoofdstuk sla ik bijna om. Het ‘Zuid-Amerika boek’ is in mijn steeds warrigere reishoofd opgedeeld in drie hoofdstukken. Hoofdstuk 1: Argentinië en Chili. Hoofdstuk 2: Bolivia en Peru. Hoofdstuk 3: Ecuador en Colombia. Nog zo’n negen uur in de bus naar San Pedro de Atacama, de woestijn in het verre noorden van Chili. Maar eerst definitief afscheid nemen van het ge-wel-dige Argentinië, naar een hoogte van 5.000 meter en de laatste en hoogste grensovergang van de zeven tussen Argentinië en Chili. Tien Argentijnse en zeven Chileense stempels in het paspoort.

Vallende sterren en maanlandschap in het woestijndorp San Pedro de Atacama

Vallende sterren en maanlandschap in het woestijndorp San Pedro de Atacama

Het backpackersgeld moet lokaal rollen

Marleen en Wijnand zijn vrij aanwezig op de laatste bladzijdes van het eerste hoofdstuk. Vanuit Salta neem ik samen met deze twee ‘parels’ de bus. Marleen en ik hebben het al dagen over een Zara in San Pedro de Atacama, want in dat shoppen till you droppen hebben we toch een partij zin. We rijden het piepkleine woestijn dorp in en kijken nog eens goed op de kaart van Maps.me. Een Zara. Dat is hetzelfde als een Bijenkorf op een kneuterig winkelcentrum in de boeren afgelegen gebieden van Nederland. Al zal er genoeg ruimte zijn voor de Zara in San Pedro de Atacama als veel van de souvenirwinkels en reisbureaus – waar ze allemaal dezelfde kleurrijke prullaria en tours met de beste deals verkopen – zouden sluiten. Maar dat willen we natuurlijk niet, want het backpackersgeld moet lokaal rollen. En dat doet het in dit woestijndorpje. Meer dan mij lief is, moet ik zeggen.  

Het woestijndorpje voelt namelijk als een feestje in Tivoli Vredenburg in Utrecht. Niet omdat dit een party-bestemming is. Wel omdat het ons kent ons is. Ik val van de ene ‘hey hello, how are you? How long are you staying here? When did you arrive? Where did you come from? What is your next destination?’ in de andere. Ik kom alleen maar bekenden tegen, zoals de Belgische Lousie waarmee ik galoppeerde door de campo’s in de buurt van Buenos Aires. De enige locals op straat zijn de verkopers van die souvenirwinkels en reisbureaus. Hartstikke toeristisch dus. En ik ben daar net zo goed onderdeel van. Net als alle anderen die hier rondlopen en op zoek zijn naar lokale ervaringen of beweren niet anders te willen en hebben. Yeah right! Het positieve is dat je veel nieuwe reizigers leert kennen. Zo reis je niet alleen door Zuid-Amerika, maar ook een klein beetje de hele wereld over. We eten pizza met een Italiaanse en Spaanse, kletsen met een Israëliër, plassen in onze broeken van het lachen met een Brit en doen decadent met een Duitse onder het genot van Frans stokbrood en een Chileense Cabernet Sauvignon. 

Vallende sterren en maanlandschap in het woestijndorp San Pedro de Atacama

Het maanlandschap in Valle de la Luna

Neem naast het woestijndorpje eens Valle de la Luna. Een vallei die je doet denken op de maan te zijn. Inderdaad het landschap is er maanachtig en prachtig mooi. Blijkt dus, het hele dorp is uitgelopen naar deze vallei. Niet gek als alle reisbureaus voor nog geen paar tientjes dezelfde tour verkopen. We racen van bezienswaardigheid naar bezienswaardigheid om andere tours voor te zijn en om op tijd te zijn voor dé zonsondergang, waar ik met honderden mensen naar kijk. Hoe mooi het landschap ook van kleur verandert en de zon erachter zakt, ik geniet niet zoals ik zou moeten genieten. Het doet pijn. Samen met deze honderden mensen laat ik namelijk verkeerde footprints achter. Een deel van deze mensen gaat nog een stap verder door over lijnen – met duidelijk bordjes dat dit niet de bedoeling is – heen te stappen. Vorige maand is er nog een stuk rots afgebroken. Toi-toi-toi!

Vallende sterren en maanlandschap in het woestijndorp San Pedro de Atacama

Vallende sterren en maanlandschap in het woestijndorp San Pedro de Atacama

Rozenkleur, maneschijn en vallende sterren

Genoeg gezeik. Ik besluit weer te genieten en ook dat kan in San Pedro de Atacama. Een relax – of zo geheten reizigersadministratie – middag brengt mij bij een reizigerstip: een Frans koffietentje met (finally!) lekker brood. Tussen de bomen geniet ik van alle rust en schrijf ik verhalen. Met een hond op mijn schoot en mama, oma Alie en de neusgaten van Cees op mijn telefoonscherm. 

Een ander rozenkleur-en-maneschijn-moment was de Stargazing Tour. Midden in de woestijn. Geen licht, geen geluid. Pikkedonker. Een picknicktafel wordt uitgeklapt en wijn, warme chocolademelk en snacks worden uit het busjes getoverd. Terwijl Eduardo zijn telescoop installeert, poseren wij in flatteuze outfits voor triljoenen sterren. Eduardo heeft alle sterren en planeten zelf bestudeert en leert ons nu over de astronomie. Het is indrukwekkend hoeveel hij weet en hoe Wikikids-achtig – zonder allerlei science-termen – hij het ons vertelt, zodat ook wij begrijpen hoe het universum in elkaar steekt.  

Vallende sterren en maanlandschap in het woestijndorp San Pedro de Atacama

Vandaag hebben we een beetje extra geluk, want het is de eerste dag van een nieuwe periode voor de sterrenhemel. Wat betekent dat de maan er niet is, de hemel dus niet wordt opgelicht door het maanlicht en de sterren hun beurt krijgen om te shinen. We zien een volledige sterrenhemel met de planeten Mars en Venus, die later door de telescoop twee vuurballen lijken. Een sterrenhemel waarbij ik maar liefst zes vallende sterren zie. Zeven op de teller, want in Patagonië was de primeur. Ik weet nu dat er een vriendin in Nederland zit die ontiegelijk jaloers is, want samen fantaseerden en bekritiseerden we ons rot over het zien van vallende sterren. Uit frustratie besloten we dat we waarschijnlijk wel een vallende ster hadden gezien, maar dat het er gewoon niet uitziet zoals de vallende-ster-emoticon op je telefoon. Vriendin, ik kan je vertellen: het ziet er uit als die vallende-ster-emoticon. Intens mooi! 

Ontelbaar veel landschappen, wijn en zoeterds tijdens de roadtrip van Mendoza naar Salta (vlog)

Ontelbaar veel landschappen, wijn en zoeterds tijdens de roadtrip van Mendoza naar Salta (vlog)

Vier Nederlanders, acht rugzakken, kartonnen dozen en plastic zakken vol eten en wijn trotseren in een Peugot – die ik graag Guanaco noem, vernoemd naar alle Guanaco’s in Patagonië – acht dagen lang de wegen van Noord-Argentinië. Van rechte wegen door uitgestrekte beige landschappen tot sierlijke en scherpe bochten door de jungle en langs rood-oranje rotswanden. Van de vele wijnen met als hoogtepunten de Malbec in Mendoza en de Torrentes in Cafayate tot de cabañas – Spaanse vertaling van chalets – in kleine dorpjes als Huaco en Sañogasta, waar we met uitzicht op de Andes nog meer wijn drinken, vele lekkere snacks wegwerken en keihard meezingen met Better Together van Jack Johnson. 

Van kleurrijke schattige dorpjes rondom Salta, zoals Purmamarca en Tilcara, tot de zoutvlaktes van Argentinië om te oefenen voor het echte werk op Salar de Uyuni in Bolivia. De ene dag rijden de mannen en zijn zij de baas, de andere dag de vrouwen. We tellen meer dan vijf uitzichten per dag en nog veel meer zoeterds die volgens Wijnand, Marleen en mij geknuffeld moeten worden. Stephan was het daar niet zo mee eens. Maar kijk nou even zelf…  

Ontelbaar veel landschappen, wijn en zoeterds tijdens de roadtrip van Mendoza naar Salta (vlog)

Ontelbaar veel landschappen, wijn en zoeterds tijdens de roadtrip van Mendoza naar Salta (vlog)

Vlog van onze roadtrip van Mendoza naar Salta

Het schrijven stopt hier, want tijdens onze roadtrip van Mendoza naar Salta, inclusief de dorpjes rondom Salta, waren Marleen en ik maar al te druk met vloggen. Wijnand en Stephan werden er lichtelijk gestoord van, maar ik weet zeker dat ze het achteraf best leuk vinden om de vlog te zien. Niet, Vino en Estefano? 

Wijnregio Mendoza: Malbec

Nog een reden om in Argentinië te gaan wonen: het wijnparadijs Mendoza

Mendoza, waar ze de beste Malbec ter wereld hebben. Malbec, mijn favoriete rode wijn waar ik maar al te graag een glaasje (of vier) van drink in Nederland. Mijn liefde voor Argentinië, daar is Mendoza een van de redenen – of misschien wel de belangrijkste – van. Al fietsend ontdekken we de wijngaarden van het gebied Maipu. We drinken er bij zo’n vijf wijnhuizen witte en – vooral – rode wijn, we schranzen alle mogelijke olijven en haar tapenade van de olijfgaard Laur en eten appelkruimeltaart met Malbec saus bij het beste en oudste wijnhuis van Mendoza: Familia Di Tommaso. Een cultuur waarbij eten een van de belangrijkste aspecten is, waardeer ik maar al te graag. Je vraagt je misschien af waar ik het laat, maar ik kom tijdens mijn reis steeds meer tot de conclusie dat mijn leven om eten en wijn draait. En reizen natuurlijk. Liefde voor mijn leven.  

Wijnregio Mendoza: olijfgaard

Wijnregio Mendoza: appelkruimeltaart met Malbec saus

Tip: huur je fiets bij Mr. Hugo in Maipu en verken het wijngebied. Mocht je nou iets te veel wijn op hebben en de tijd vergeten zijn of simpelweg niet weg te slaan zijn bij het laatste wijnhuis, dan hebben Hugo en zijn vrouw daar absoluut geen probleem mee. Argentijnse tijd kent geen tijd. Ze wachten je gewoon op met een verse perensap. Even wat echte vocht na alle wijn.  

Wijnregio Mendoza: fietsen door Maipu

Wijnregio Mendoza: wijnmaten

Voor de wijn in Mendoza: een gezellige busrit vanuit Valparaiso

Negen uur in de bus voelt inmiddels als een busrit van een uur in Nederland. Het is niks in vergelijking met de eerdere busritten van zo’n twintig uur. Tel daarbij op dat de bus over een van de mooiste bergpassen van Zuid-Amerika rijdt en ik deze reis graag maak voor mijn favoriete wijn. Tijdens de rit van het Chileense Valparaiso naar het Argentijnse Mendoza – met border crossing nummer vijf – is de smalle weg spannend, maar vooral adembenemend mooi en gezellig. Terwijl we door de Andes rijden, en de kleuren van de bergen veranderen van groen en bruin naar het woestijnachtige oranje en beige, houdt Armando mij gezelschap.  

Wijnregio Mendoza: busreis met Argentijn Armando

Armando – met een rode eighties regenjas, een goede ronde buik en grote bruine kijkers in de schaduw van zijn zwartgrijze wenkbrauwen – is Argentijns, woont in Mendoza en drinkt dus elke dag ’s werelds beste Malbec. Halleluja. Goed, niet elke dag want hij is vrachtwagenchauffeur. Een vrachtwagenchauffeur die al honderden keren – als het er niet duizend zijn – over deze bergpas gereden heeft. Vroeger als klein kind naast zijn opa en vader en later zelf achter het stuur. Hij weet mij alles te vertellen over wat we zien, hij wil zijn Engels oefenen en hij praat vervolgens zo’n acht van de negen uur tegen mij aan. Nu weet ik dat het oude treinspoor over een paar jaar misschien weer in gebruik is met dank aan de Chinezen, de combinatie tussen een paard en ezel een Mula heet en dat het recreatie-meer vlak bij Mendoza nog niet zo lang geleden is aangelegd, eigenlijk voor water in deze droge regio. We delen churros met Dulce de Leche, maken een selfie en we geven een Argentijnse knuffel als Armando mij naar de taxi heeft gebracht.  

Wijnregio Mendoza: treinrails

Slaapfeestjes en vergaderingen onder het genot van…

Reizigers die ik in Argentinië leer kennen, zijn stuk voor stuk net zo relaxt als de Argentijnen zelf. Ze zijn van mijn leeftijd of ouder en hoeven zich ook niet te bewijzen door te vertellen wat ze wel niet allemaal doen en gedaan hebben in het leven. Zo lijkt de tienpersoonskamer in het hostel Bahia Independencia elke avond weer op een slaapfeestje met de charmante Italianen, de Peruaanse uit Lima, de good looking 50-plusser met iets te veel verhalen over zijn gekochte auto in Brazilië, de nuchtere blonde Nederlander en de iets te luide Bulgaarse met haar te rustige Franse vriend. Vroeg naar bed zit er wel in, maar vroeg slapen niet. Keer op keer hebben we gesprekken, komen de goede verhalen naar boven, delen we tips en lachen we vooral om de paar dronkenlappen die de dag hebben doorgebracht op de fiets in het wijngebied Maipu. Het wordt nog leuker in dit hostel als ik ineens Sophie – met wie ik het bruisende Buenos Aires ontdekte – bij de receptie zie inchecken.  

Wijnregio Mendoza: witte wijn

Mijn kamergenoten en Sophie hebben allemaal andere plannen, maar dat hebben de Nederlanders Wijnand (ook wel Vino, Wijn of Vinnie), Marleen (ook wel Doekoe Dalman of Lena) en Stephan niet. Bij aankomst in Mendoza plaatste ik in de Facebookgroep Midden- en Zuid-Amerika Backpackers een oproep aan andere reizigers om de fietstour langs de wijngaarden van Maipu te doen. Van wijn krijg je goede ideeën. Zo besluiten we een roadtrip te gaan maken van Mendoza naar Salta, inclusief de kleurrijke dorpen rondom Salta. We lassen de nodige vergaderingen in onder het genot van – natuurlijk – wijn, we stippelen de route uit, we gaan de auto verhuurmaatschappijen af en we doen boodschappen voor een heel weeshuis. Klaar om de wegen van Noord-Argentinië onveilig te maken.  

Valparaiso, de kleurrijkste stad van Chili

Muren vol street art vormen de straten van de kleurrijkste stad van Chili: Valparaiso

Kleur, kleur en nog heel veel meer kleur. Valparaiso is niet alleen de kleurrijkste stad van Chili, het is ook de kleurrijkste stad die ik ooit bezocht heb. Verdeeld over 42 heuvels is de stad een golf aan kleur. Een golf die oranje, roze en geel kleurt als de zon de beurt van shinen aan de maan geeft. Een golf waarvan de zon overdag alle kleuren – van primair tot nietszeggend – intenser maakt en een golf die overloopt in de Pacific Ocean. Ik wandel door de straten van het letterlijke Down Town, Cerro Concepcion en Cerro Alegre. ‘Cerro’, wat ‘heuvel’ in het Spaans betekent.  

Valparaiso, de kleurrijkste stad van Chili

Valparaiso, de kleurrijkste stad van Chili

Tip: La Joya Hostel is een modern hostel met speelse loft kamers en een dakterras voor uitzicht op de eerdergenoemde heuvels. Het ligt wel wat verder van het centrum. 

Verhalen achter de kleuren van Valparaiso

Een street art tour is voor mij tijdens vele stedentrips dé manier om de verhalen en cultuur van een stad te leren kennen. Zo natuurlijk en vooral ook in Valparaiso, want deze Chileense stad ademt street art. Ik besluit de middag van aankomst – met nog een lichtelijke nasleep van de afsluiting van de Dragoman Patagonië tour de nacht daarvoor – een street art tour in Valparaiso te doen. Een, zoals velen, op basis van tips. Ook wel de Free Walking Tours genoemd, waarbij alle nieuwsgierige aapjes op komen dagen op het centrale plein. In het geval van deze street art tour was het slechts één nieuwsgierige aap en dat was ik. 

Valparaiso, de kleurrijkste stad van Chili

Valparaiso, de kleurrijkste stad van Chili

Lucky me, want alle aandacht is voor mij. Lucky me keer twee, want de gids weet letterlijk alles te vertellen over de grootste werken, meest kleine onopvallende werken en alles daar tussen in. Hij groet de brein achter de Valparaiso street art community als zijn beste vriend. Hij kent in de straat Atahualpa – kleurrijk door haar deuren – het verhaal van elk huishouden aan de hand van de street art op hun deur. Hij vertelt bij het grootste street art werk van Valparaiso – waarvan zijn vrienden de artists en een koppel zijn – dat de dame zwanger was terwijl ze op meters hoogte het gebouw versierde. Hij leert mij de details en herkenning van elke artist, want een goede artist heeft meerdere werken in Valparaiso. Hij laat mij de kleurrijke golf van Valparaiso kennen. Van top tot teen, van binnen en van buiten en van vroeger tot nu.  

Valparaiso, de kleurrijkste stad van Chili

Valparaiso, de kleurrijkste stad van Chili

Valparaiso, de kleurrijkste stad van Chili

De zonsondergang van Concón door een fout in de busplanning

Een nieuwe dag, dus een nieuwe Free Walking Tour. Dit keer met de Amerikaanse Alli en mijn Dragoman familielid Ammen. We wandelen door de straten van de Cerro’s, nemen de gammele furnicular en zetten voetstappen op vele traptreden. Na de tour is het dan ook tijd voor een goede bak koffie, een videocall met dronken Kingsday vierders, het eten van de beste en grootste empanada’s en het kopen van Alfajores (biscuits met Dulce de Leche) door aan te bellen bij een oud mannetje en zijn kleinzoon. We maken een plan voor de tweede helft van de dag. We gaan de zonsondergang bekijken in de duinen net iets buiten Viña del Mar, een chiquere badplaats naast Valparaiso. Een lokale bus brengt ons daar. 

Valparaiso, de kleurrijkste stad van Chili

Valparaiso, de kleurrijkste stad van Chili

Valparaiso, de kleurrijkste stad van Chili

Ik wil graag de lokale bus de schuld geven, maar dat slaat nergens op. Wij bedenken ons namelijk na ruim een uur – terwijl de busrit slechts een half uur zou duren – dat we misschien te ver zijn. En dat zijn we. We zijn in Concón, de badplaats na Viña del Mar. De zon is al begonnen achter de horizon te zakken en zonder nadenken springen we uit de bus. Op Maps.me zien we dat we dichtbij een strand zijn. Die kant maar op. Dan zien we wel geen duinen, maar wel de zonsondergang. Met surfers als een perfect silhouette. En dat is misschien nog wel beter dan de duinen.  

Valparaiso, de kleurrijkste stad van Chili

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman

Zo’n twintig vreemden worden familie en een wagen op zes wielen wordt mijn thuis. Geen vrienden, maar familie. Vrienden kies je, familie niet. Deze familieleden krijg ik er gratis bij tijdens de tour door Patagonië. Soms is een familielid ook een goede vriend en soms een lichtelijke vijand. Zo ook bij onze Dragoman familie, ook wel Dragofamily. Drie weken lang reizen we van de ene wow naar de andere wauw. Urenlang brengen we door in Elle2, een truck die van vele gemakken voorzien is, maar niet van alle. Het moet wel avontuurlijk blijven. We delen al onze lekkere, zoete en zoute snacks. Als een ware vreetschuur doorkruisen we het beige achtige landschap met vele guanaco’s (soort alpaca’s). Zowel levend als dood, want al springend over de hekken springen sommigen net niet hoog genoeg. Een pijnlijke dood. We stoppen onderweg regelmatig voor een van de vijf border crossings tussen Argentinië en Chili, voor een zogeheten ‘bush toilet’ en voor fototaferelen op de weg, waar de gele streep een leuk detail is.

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman

Lees- en kijktip: benieuwd naar de stereotypen van mijn Dragofamily? Lees en bekijk de blog en vlog over Torres del Paine National Park.

De wow’s en wauw’s van de Dragoman tour door Patagonië worden hieronder samengevat. Torres del Paine National Park draagt de eer van een eigen blog.

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman
Credits: @bigwormworldwide

Ice ice baby bij Perito Moreno Glacier, El Calafate (Argentinië)

El Calafate is de toegangspoort tot de gletsjer die de naam Perito Moreno draagt. We drinken er alcoholische versnaperingen, leren onze Engelse vrienden Nederlands en geven de goed uitziende straathonden onze leftovers, die hun neus ophalen voor alles wat geen vlees is. Maar we laten El Calafate – vol souvenirwinkels en reisbureau’s – voor wat het is. Deze onaantrekkelijke toeristische spot vergeet ik snel als de chauffeur de bus parkeert en we in zo’n twintig minuten naar het eerste uitkijkpunt wandelen. Terwijl ik dacht dat ijs wit is, worden we verwelkomd door een ijsblok met een helderblauwe gloed, een lengte van 35 kilometer en een breedte van vijf kilometer. Dit uitkijkpunt stelt niks meer voor, wanneer we in de boot stappen en richting de gletsjer varen. Brokken ijs in het water vormen de route naar de ijswand van zestig meter hoog: het meest indrukwekkende stuk ijs dat ik ooit heb gezien. De boot vaart weer terug naar zijn thuishaven en wij beginnen onze ‘trekking’ over de aangelegde paden die ons van ver, dichtbij, onder en boven laten uitkijken over de gletsjer.

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman

De oranje, rode, gele en groene herfstkleuren vormen een onbeschrijfelijk contrast met de blauw puntige ijsvlakte. En net op dat moment dat ik van de drukte ontsnap ben en ‘doelloos’ naar de gletsjer staar hoor ik het gerommel – een soort onweer-geluid dat we zeker elke tien minuten horen, maar dan vele malen harder – en het hoogtepunt van de dag vindt recht voor mijn neus plaats. Een immens brok ijs stort in slowmotion met grote brokken en stoom in elkaar. Op de achtergrond hoor ik het gegil van Jannie – m’n Caribische-Nederlandse familielied en vriendin – en ik weet nu dat mijn Dragofamily hetzelfde ziet als ik doe. En ik weet ook dat minstens drie van hen een foto of video maakt. Dus besluit ik de natuurgebeurtenis met mijn eigen ogen te observeren en niet door de lens van mijn camera. Zo’n familie op reis is best handig…

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman

Sneeuw en herfstkleuren vormen de kraag van Fitz Roy, El Chalten (Argentinië)

Niet ver van El Calafate ligt het dorpje El Chalten. Ingericht voor toerisme, maar kneuteriger dan El Calafate. We komen er vroeg aan en besluiten de eerste dag door te brengen met de telefoon voor onze neus. Eindelijk goede wifi. Ja, wifi-dagen zijn ook onderdeel van het tegenwoordige reizen. We laden ons op voor de volgende dag die in het teken staat van weer een andere hike. “Een dag niet gehiked in Patagonië is een dag niet geleefd.” In een paar minuten wandelen we naar het beginpunt van het pad dat ons naar het bekende Fitz Roy leidt. Het wandelen verandert hier in een stevige hike en het landschap kleurt langzaam wit door de sneeuw die valt. April is voor mij de perfecte tijd om door Patagonië te reizen. Het is koud, maar de herfstkleuren en de laagseizoen-stilte maken elke zware hike zoveel beter.

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman
Credits: @bigwormworldwide
Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman
Credits: @bigwormworldwide

Met zes man sterk trotseren we het landschap. We kletsen, maar hiken ook urenlang zonder iets te zeggen. Door de oortjes met muziek bevinden we ons in onze eigen wereld en toch weten we zonder te praten voor ieder van ons telkens het juist stopmoment te vinden. Deze stopmomenten staan in het teken van eten en foto’s maken, want ook vandaag hebben we onze fotograaf Han – waarmee ik de Dragoman tour begon in Ushuaia – weer bij ons.

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman
Fitz Roy | Credits: @bigwormworldwide

Het laatste deel van de hike – naar het hoogtepunt Fitz Roy – is geen hike meer, maar een letterlijke klim. We klimmen van steen naar steen en lassen meer stopmomenten in dan we gewend zijn. Hoe hoger we komen, hoe gladder de stenen zijn door de intense kou. Op de terugweg wordt dat op onze billen naar beneden glijden. Aangekomen bij de top is Fitz Roy half verstopt achter de wolken. Iets wat ik niet erg vind, want deze wolken zorgen voor een magisch beeld, zoals ik dat bij vele natuurverschijnselen vind. Toen nog niet wetende dat we de volgende ochtend een indrukwekkend uitzicht zouden hebben op Fitz Roy zonder wolken en met roze zonsopgang-kleuren. Een fijn goodbye van meneer Roy!

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman
Uitzicht op Fitz Roy de volgende ochtend | Credits: @bigwormworldwide

Terug naar de top: drie van de zes besluiten de kou zo snel mogelijk te verlaten. Samen met Han en Ammen – mijn hike maten eerste klas – hike ik door dikke sneeuw de andere kant van de berg naar beneden. Het kristalheldere water is weer een perfect decor voor een fotoshoot. Op de terugweg hebben we vervolgens maar één doel: goede koffie en taart. Muziek in en met grote passen terug naar het dorpje. Hier vinden we – naast Fitz Roy – onze tweede beloning van de dag.

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman
Credits: @bigwormworldwide

Kamperen in de middle of nowhere, Rio Pinturas (Argentinië)

Tijdens de rijuren in Elle2 bereiden we ons voor: er staat een zogeheten ‘bush camp’ op ons te wachten. Een bush camp betekent kamperen op een plek waar niks anders is dan natuur, omdat de afstanden in Patagonië zo lang zijn dat we wel moeten. Over een smalle weg rijden we naar een groot veld waar we onze tenten opzetten, het eerste kookteam de maaltijden bereidt en de voorbereidingen voor het kampvuur worden getroffen. Hoe deze bush camp verder verloopt, zie je in de vlog van kampeerprinses Suus on Tour:

Op de boerderij bij een Chileense familie, Cerro Castillo (Chili)

Elle2 rijdt het terrein op, waar de gehele Chileense familie al op ons staat te wachten. Tijdens de reis van Rio Pinturas naar Cerro Castillo, en ook bij aankomst, zijn een aantal van mijn familieleden in een strijd. Slechts een aantal van ons kunnen gebruikmaken van de upgrade, wat betekent dat je twee nachten lang niet in een tent hoeft te slapen. Ik besluit geen deel te nemen aan de discussie en twee nachten wél in de tent te slapen. Avontuur staat voor mij niet alleen gelijk aan hiken, maar ook aan kamperen. Terwijl de anderen zich drukmaken over waar ze vanavond slapen, zet ik met een handjevol andere Drago-avonturiers mijn tent op en maak ik mij klaar voor het diner met lam en het kampvuur met goede gesprekken.

Chileense boerderijen zijn anders dan de relatief kleine en vlakke Nederlandse boerderijen. Deze familie heeft namelijk een enorm stuk land met uitzichten waar je ‘u’ tegen zegt. De paarden zijn opgezadeld, want wij gaan deze uitzichten ter paard bewonderen. Terwijl ik had gehoopt op een flink stuk galopperen – net als met gaucho Flavio in Argentinië – heeft mijn paardenvriend daar absoluut geen zin in. Zie ik wel meer van het land en de Chileense gaucho-paardrijd-skills.

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman

In de namiddag besluit vaders des huize ons goed in de maling te nemen met verschillende spellen. Een ijzeren hart is verwikkeld in een ander ijzeren voorwerp. Aan ons de taak om de ijzeren voorwerpen van elkaar te verlossen. Twee meiden worden met touwen aan elkaar geknoopt en ook aan hun de taak om los van elkaar te komen. Een grijns van oor tot oor verschijnt onder zijn grijze snor vandaan en de blik van moeders des huize verandert in een ‘hij denkt dat hij grappig is’ blik. Als een familie weten we de touw-meiden te verlossen, maar we hebben de hulp van vaders des huize nodig voor het ijzerwerk.

Side note: een deel van onze verblijf op de boerderij is terug te zien in de bovenstaande vlog van Suus on Tour.

Haat en liefde verhoudingen, Puyuhuapi & Futalefu (Chili)

Na drie nachten kamperen, ben ook ik blij als we in Puyuhuapi allemaal een upgrade krijgen. De kou in Patagonië – zo begin winter – laat uiteindelijk ook de avonturier in mij falen. De upgrade vindt plaats in een houten hutje, in een donker bos en aan het meer. Welkom in de ‘Dragoman griezel film’. Een griezel film waarbij ik in de kookgroep zit. Gelukkig is er een echte keuken en koken we niet in de ‘truck keuken’. Toch verkiezen de reisleiders Marc en Ryan onze maaltijden tot een van de beste Dragoman-maaltijden die ze ooit gehad hebben. Eerlijk is eerlijk, deze eer is niet te danken aan mijn kookkunsten. Ik schenk liever de Pisco Sour in en vul de bakjes met kaas en olijven. Deze avond drinken we vele liters rode wijn, zijn de gesprekken op zijn best en wordt de Dragofamily closer en closer. We zijn het zomaar met elkaar eens als ons de vraag gesteld wordt of we de volgende dag in de stromende regen de hangende gletsjer willen bezoeken. Het antwoord is nee. Liefde!

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman
Kookgroep in Puyuhuapi

Side note: ook een deel van ons verblijf in Puyuhuapi is te zien in de bovenstaande vlog van onze kampeerprinses. 

Futalefu is de volgende bestemming, waar we verblijven in een hostel met privé kamers en eigen badkamer. Nu moet die luxe echt ophouden, want dit is niet wat ik mijn thuisfront heb verteld over de avontuurlijke Patagonië tour. Aangekomen in Futalefu verandert onze familieliefde in een familieruzie. Wat de reden van de ruzie precies is weet ik niet, dat het kinderachtig is en ik me er graag buiten houd weet ik wel. Ik bevind mij liever in de gemeenschappelijke ruimte van het hostel, waar de manager de award voor ‘knapste Chileen’ verdient. De volgende dag is het plan om te gaan raften op een van de beste en mooiste rivieren ter wereld. Klein nadeel van het laagseizoen: het water van de rivier is niet hoog genoeg, dus gaat het feest niet door. Unfortunately peanut butter!

Hiken met Geer & Goor voor een uitzicht over het Lake District, Bariloche (Argentinië)

Bariloche staat bekend om haar vele meren die je via een gemakkelijke hike – althans, dat vind ik – kan bewonderen. Suus en Jannie – mijn twee Nederlandse vriendinnen, ook wel genaamd Geer & Goor – denken iets anders over de gemakkelijke hike. Gekleed in roze kleren klagen ze de gehele hike, zoals onze Nederlandse Geer & Goor dat ook zo lekker kunnen. Gieren! Het uitzicht over het blauw-groene landschap met sierlijke meren is mooi, maar eerlijk is eerlijk: er valt niet te tippen aan de uitzichten van Torres del Paine National Park, Perito Moreno en Fitz Roy. Uiteraard moeten er de enige foto’s geschoten worden van Geer & Goor. De gekste panorama-skills komen tevoorschijn en niet alleen ik krijg buikpijn van het lachen, ook op het gezicht van de andere bezoekers verschijnt een lach. We gunnen deze bezoekers ook hun fotomoment en wandelen terug naar waar de bus ons weer naar het centrum brengt. Tijd voor kaasfondue. Kaas, ja kaas! De creatieve chocoladevarianten – waar Bariloche ook bekend om staat – worden ons toetje. De Duitse invloeden in Bariloche hebben ook zo zijn voordelen.

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman

Die avond besluiten we het Argentijnse nachtleven te ontdekken. De meiden lopen rond in elkaars kleding en make-up, want sharing is caring. De mannen hebben hun netste blouse aangetrokken, gestreken en wel. Eerst vieren we de verjaardag van de zestigjarige Andy Bond in een Italiaans restaurant mét pasta pesto. Halleluja! We dansen vervolgens – helaas zonder Andy – op de Zuid-Amerikaanse reggaeton, cumbia en andere billen-schut-muziek. Het is zo gezellig dat we die avond niet slapen en haastig onze backpacks inpakken voor weer een volgend vertrek en border crossing, dit keer naar het Chileense Pucon.

Raften en overboord slaan, Pucon (Chili)

Pucon is voor raften dan wel niet – zoals Futalefu – een van de beste plekken ter wereld, maar mooi en avontuurlijk is het zeker. Zelfs een beetje eng en paniekerig. Wanneer de instructeurs ons veiligheidsinstructies geven – voor het geval we overboord slaan – denk ik ‘oh, maar dat gebeurt vast niet’. Nou Demi, dat gebeurt dus wel en zo’n drie maanden later heb je nog steeds een bult als souvenir op je scheenbeen. We hadden alles onder controle en bij eerdere stroomversnellingen kregen we keer op keer een adrenaline-kick. Maar dan staat er een stroomversnelling van niveau vier (van de vijf) op ons te wachten. Boot één slaat om en zo doet boot twee, onze boot. Boot drie doet dat niet en wordt verkozen tot rescue-boot.

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman

Op het moment dat we de heftige stroomversnelling trotseren, ben ik in de volle overtuiging dat we netjes in de boot blijven zitten. En opeens maakt de boot een beweging, ik weet dat ik moet gaan zwemmen voor mijn leven en moet nadenken wat de instructeurs eerder zeiden bij de veiligheidsinstructies. Zwemmen lukt niet, want ik zit onder de boot. Ik krijg geen adem en krijg de boot ook niet omhoog. Ik kan me niet herinneren dat ik eerder deze paniek gevoeld heb. Na een paar seconden – die als minuten voelden – tilt een van de sterke mannen de boot omhoog en zie ik eindelijk het licht. Hoofd naar waar de versnelling heengaat en me laten meevaren totdat iemand mij komt redden.

Meneer met zijn kano peddelt alsof het de normaalste zaak is en dat is het vast ook voor hem. Ik moet zijn kano vasthouden, maar door al het water in mijn mond en ogen doe ik dat volledig verkeerd. Mijn benen bungelen aan de zijkant en raken in volle vaart elke steen onder water. Meneer met zijn kano zet mij af aan de kant. Ik kom bij en observeer alles wat in de rivier gebeurt. Hier en daar zit een van mijn familieleden aan de kant, anderen drijven nog in het water en Jannie – van de rescue-boot – roept: “daar is Demi, Deeeeeeemi”. Ze komen ook mij redden. Zodra deze hectiek afgelopen is en we aan wal zijn, beginnen we allemaal hard te lachen. Gewoon raften – zonder overboord te slaan – is ook maar zo gewoon.

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman

Er gebeurde nog meer in Pucon en onderweg naar Santiago: we deden een hike in Huerquehue National Park, we bezochten de hot springs, aten eindelijk yoghurt met fruit en granola voor ontbijt, dronken een van mijn favoriete wijnen bij Miguel Torres en sliepen in een strandhuis waar we weinig van het strand gezien hebben. We sloten deze reis af in de hoofdstad van Chili: Santiago. Grijs en grauw, maar we maakten er een paar goede laatste dagen van. We werden dronken, hadden een onverwachts zwemfeestje met kleding aan en namen in delen en met tranen afscheid. Muchas gracias Dragofamily. Jullie zijn onderdeel van een van de hoogtepunten van mijn reis door Zuid-Amerika.

Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman
Familie die vrienden geworden zijn | Hiken in Pucon
Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman
Miguel Torres’ Sauvignon Blanc
Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman
Zwemfeestje in Santiago
Patagonië special: drie weekse overland trip met Dragoman
Uitzicht over Santiago
Omgetoverd tot fanatieke hiker tijdens de W-walk in Torres del Paine (inclusief vlog)

Omgetoverd tot fanatieke hiker tijdens de W-walk in Torres del Paine (inclusief vlog)

All by myself reizen door Patagonië leek bijna onmogelijk. Alhoewel, dat deed de dame van Kilroy vermoeden. Werkend in de reisbranche, ben ik er toch ingetrapt. In Nederland gaf het mij een veilig gevoel: met een groep een avontuurlijke overland tour doen, kamperen in de natuur en niet hoeven nadenken over moeilijke busritten en trekkingen, zoals de W-walk in Torres del Paine National Park. De eerste reismaand vordert, ik leer reizigers kennen die al alleen door Patagonië gereisd hebben en ik leer mensen kennen die rond dezelfde tijd als mij die kant op gaan. Ondertussen geniet ik van de vrijheid en leef ik niet met de dag, maar met het half uur. Aan niemand anders dan aan mezelf hoef ik verantwoording af te leggen. Dat ik deze vrijheid straks ga inleveren besef ik me in Ushuaia.

Een goed begin met Han in Ushuaia

Vrijdagavond spreek ik af met een van de medereizigers. Een Engelse gast met spleetogen, een feloranje jas en hipsterknotje. We drinken wat in m’n stamkroeg Dublin, waar ik de afgelopen vier dagen te vinden was. De ober herkent me en weet dan ook dat ik graag popcorn bij de ‘cerveza rubia’ wil. Hier en daar zeg ik wat mensen gedag. Het voelt alsof ik een inwoner van Ushuaia ben. Goed, Han – de Engelse gast die elke zin eindigt met ‘man’ – is de vriendelijkheid zelf. We kletsen gezellig en hij blijkt een behoorlijk goede fotograaf (zie @bigwormworldwide) te zijn. Door zijn gadgets weegt zijn dagrugzak al bijna twintig kilogram. De volgende dag nemen we de bus naar Tierra del Fuego National Park. Veel bos, maar na een stijle hike een prachtig uitzicht. Na de ontmoeting met Han heb ik vertrouwen in de tour. Al delen we beide onze twijfels over de groep van maar liefst 22 man. De jongste 19 jaar en de oudste bijna 60 jaar.

Stereotypen van een groepsreis

In zo’n groep heb je vaak dezelfde soort types zitten. Je hebt de aandachtstrekkers. Waar je ook bent je hoort ze overal bovenuit. Of ze nu wel of geen stem hebben na een nacht doorhalen in Buenos Aires. Deze aandachtstrekkers zijn zeker van hun zaak. Maar dat zijn de onzekere aandachtszoekers niet. Die bemoeien zich simpelweg met alles en iedereen, uiteraard met een lieve schattige lach.

Je hebt de scouting fanatiekelingen, die liever zelf de gids uithangen. Ze staan keer op keer vooraan om te helpen en om vervolgens dat extra schouderklopje te krijgen. Je hebt de rustige meiden, die op elk moment van de dag vriendelijk en in voor een praatje zijn. Je hebt de stoere boys die ongeïnteresseerd rondlopen, maar dat zeker niet zijn. Je hebt de sportgast, het degelijke stelletje, de oudere vriendinnen en Andy Bond: die graag vertelt over zijn overland avontuur in 1988 langs de westkust van Afrika.

Omgetoverd tot fanatieke hiker tijdens de W-walk in Torres del Paine (inclusief vlog)

En je hebt mensen zoals ik. Ik functioneer niet in dit soort grote groepen. Daar ben ik achter en ik neem er genoegen mee. Teveel ruis, teveel mensen die aardig gevonden willen worden, de populaire en niet populaire. De grappen om het grappen moeten maken. De schoolreisje-achtige toespraken die we krijgen van de gids. Ik zit, doe mijn ding en vind het prima om met rust gelaten te worden. ‘Suus on tour’ is daar voor de uitlaatklep. We lachen, maken de ramen van de truck schoon en vloggen. Maar we kijken elkaar vooral vaak vragend aan door al het eerdergenoemde. Ik kijk uit naar mijn vrijheid over drie weken.”

Ik moet het een en ander rechttrekken…

Uit frustratie schreef ik het bovenstaande op onderweg naar Torres del Paine. Ik herinner het me nog, maar ik ben het niet meer met mezelf eens. Nu – de Dragoman tour afgelopen is – mis ik al mijn stereotypen, mijn “Dragofamily”. Het was een avontuurlijke overland tour met een gezellige en diverse groep die mij lieten functioneren en waarvan ik de observerende uil was. We kampeerden midden in de natuur en de frieskoud, maar ‘wakker worden’ was op geen van de kampeerplekken een straf. Ik hoefde niet na te denken over moeilijke busritten, want onze stoere Elle2 truck, Mark en Ryan lieten ons de landschappen van Patagonië zien.

En ook over de trekkingen hoefden ik nauwelijks na te denken, waarvan de W-walk in Torres del Paine tot nu toe het hoogtepunt van mijn gehele reis is. Met dank aan de beste gidsen ooit – Juancho en Carlos – ben ik een fanatieke hiker geworden. Nooit gedacht dat hiken in mijn ‘genieten-vocabulaire’ zou passen. Maar dat doet het. De intense natuur, de uitdaging, het avontuur, het wegzijn van het internetleven, het zetten van je gedachten op nul. Ik kijk alweer uit naar de volgende hike.

Omgetoverd tot fanatieke hiker tijdens de W-walk in Torres del Paine (inclusief vlog)

Vlog van W-walk in Torres del Paine, Chili

Maar voor jullie eerst een vlog van mijn highlight hike: de vierdaagse W-walk door Torres del Paine in Chili. Oh, met een bijzondere beloning aan het einde. Iets met een indrukwekkend dier en heel veel geluk.

Zeilend door het Beaglekanaal op zoek naar pinguïns en zeehonden

Zeilend door het Beaglekanaal op zoek naar pinguïns en zeehonden

7:50 uur in de haven van Ushuaia. Het is het vroegste dag tot nu toe die op de reisagenda heeft gestaan, maar het is voor een goed doel: pinguïns en zeehonden spotten in het Beaglekanaal. Het Beaglekanaal is een zeestraat die Vuurland verdeeld in het hoofdeiland in het noorden en kleinere eilanden in het zuiden. Het is ook de zeestraat die bij Ushuaia de grens is tussen Chili en Argentinië, die de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan samenbrengt en die ongeveer 250 kilometer lang is. Die ochtend ga ik – samen met acht andere avonturiers – aan boord van het kleine zeilschip Paludine.  

Zeilend door het Beaglekanaal op zoek naar pinguïns en zeehonden

Les over el fin del mundo

De zeiler geeft ons een les geologie, aardrijkskunde en topografie. In het westen zien we de allereerste bergtoppen van het meest zuidelijke deel van de 3.371.000 km2 grote Andes. In het zuiden wijst hij naar de toegangspoort tot Cape Horn en uiteindelijk Antarctica. Door de samenkomst van twee oceanen is het water in het Beaglekanaal behoorlijk vruchtbaar en dat weten de meest bijzondere dieren ook. Het pinguïnseizoen sluit over twee dagen, dus ik ben net op tijd om hun waggelende pasjes te observeren.  

Leestip: een roadtrip aan het einde van de wereld, Ushuaia.

Zeilend door het Beaglekanaal op zoek naar pinguïns en zeehonden

Genieten zonder te praten

Terwijl de zon nog voor een prachtige weerkaatsing in het water zorgt, geniet ik met de wind in mijn haren van het uitzicht. Bemanning en medezeilers vragen me ‘Are you ok?’ Yes, I am. Ik geniet met volle tuigen, maar dat kan ook eens zonder te praten. Daarnaast is het veel te koud om hele gesprekken te voeren en bij de brede glimlach voor een foto bevriezen mijn tanden bijna. Tijd voor een mooi geel pak, die enigszins de koude wind en het water verder van mijn botten houdt.

Zeilend door het Beaglekanaal op zoek naar pinguïns en zeehonden

Waggelende pinguïns

Aangekomen bij Isla Martillo duikt de ene pinguïn uit het water, schud de ander zich uit met zijn vinnen op de rug en waggelt weer een ander met zijn vriendjes op hun dooie gemakje over het strand. Alles wat ik me voorstelde bij pinguïns zie ik in levende lijve gebeuren, op nog geen tien meter afstand. Met Piratour heb je de mogelijkheid om een wandeling van een uur te maken over het eiland. Ik vind dat het eiland van de pinguïns is en dat wij mensen onze voetprint al op te veel plekken willen drukken. Daarnaast kreeg ik bij Piratour geen fijn gevoel. Het personeel was onaardig en waarom zouden ze aardig zijn, want de Lonely Planet lezers komen toch wel massaal.

Bij Paludine voelde het wel goed. En het was goed. Meer dan goed. Helemaal alleen zeilden we door het Beaglekanaal, we kwamen geen andere boot tegen en konden op ‘verstandige’ afstand de pinguïns hun dagelijkse leven zien leiden. Veel pinguïns zijn er trouwens niet, want door de komst van de winter trekken ze naar Brazilië voor voedsel.  

Zeilend door het Beaglekanaal op zoek naar pinguïns en zeehonden

Ontmoet de zeiler

Zeiler vertelt dat vandaag een van de koudste en meest winderige dagen van het jaar is. We besluiten naar binnen te gaan en hij maakt warme chocolademelk. Een oud recept die zijn moeder vroeger voor hem maakte. Hij vertelt over Ushuaia, zijn kijk op de president en zijn leven. Hij woont in een cottage in de bossen van Ushuaia en werkt een half jaar lang op het zeilschip als gids. Elke dag vaart hij met mensen als ons door dit prachtige stuk op aarde. Een stuk waar enkel de natuur de baas is.  

De andere zes maanden van het jaar reist hij met of zonder zeilschip. Hij spaart voor zijn eigen zeilschip en de verbouwing van zijn cottage, dus een reis zit er komend half jaar niet in. Als hij echt even tot rust wilt komen – al dacht ik dat dit wel moest lukken in een cottage in het bos – gaat hij naar de boot. Met zijn hond en muziek geniet hij van alle rust.  

Demi naar het einde van de wereld

Het stadsmeisje in mij is plots verdwenen en als ik om mij heen kijk, lijkt me dat best een prima manier van leven. Genoeg gekletst. Ik wil meer zien van die plek waar de natuur de baas is, van de dieren en uitzichten. Alleen ik trotseer op dat moment de kou. Ik wandel naar de voorkant van het schip en terwijl ik mij stevig vasthoud – om te voorkomen dat ik overboord waai – voel ik een nieuw televisieprogramma opkomen: ‘Demi naar het einde van de wereld’. Of bestaat zoiets al? 

Zeilend door het Beaglekanaal op zoek naar pinguïns en zeehonden

Zeiler roept ons uit de cabine: zeehonden op een minuut varen. Hoewel er geen zon is, liggen er zeker twintig zeehonden te zonnen op een rots. Midden in het Beaglekanaal. In slow motion zie je hier en daar een hoofd omhoog komen. Alsof ze net wakker worden. Dit keer zijn het alleen maar vrouwtjes en baby’s. De mannetjes zijn op jacht. De verdeling is normaalgesproken vijftien vrouwen en een man. Ja, dat wil natuurlijk elke man. Deze grap heeft vast nog niet iemand eerder gemaakt… Goed, de vrouwen vechten om de man. De man maakt een keuze, zorgt voor een zwangere vrouw en gaat opzoek naar de volgende. Wij gaan opzoek naar de warmte en zeilen terug naar Puerto Almanza voor een warme autorit terug naar Ushuaia. Nog een dag voor de zeiler en dan heeft ook hij vakantie.  

Zeilend door het Beaglekanaal op zoek naar pinguïns en zeehonden

Roadtrip aan het einde van de wereld: Ushuaia

Roadtrip aan het einde van de wereld

Ushuaia, el fin de mundo en de zuidelijkste stad ter wereld. Zo voelt het ook als je de grote vrachtschepen – wachtend op hun tocht naar Antarctica – in de haven ziet liggen. Geen enkel huis in Ushuaia is hetzelfde, want iedereen is maar gaan bouwen met de mogelijke materialen en handigheid. Deze huizen zijn voorzien van een kachel, zo ook mijn hostel. Bloedheet, koppijnverwarming noem ik het. Kijkend uit het raam van dit gezellige hutje – waar reizigers in allerlei varianten van outdoorkleding opwarmen – zie je de ruige en witte bergtoppen van de omliggende bergketens. Ik pak op mijn telefoon de kaart erbij en zie het groene stipje knipperen waar ik op dit moment ben. Aan het einde van de wereld. Het is moeilijk te beschrijven. 

Roadtrip door Ushuaia: Laguna Esmeralda

Susan – een landgenoot – vraagt of ik meega roadtrippen. Een dag eerder ontmoette ze twee jongens uit Buenos Aires. Vandaag hebben zij een auto gehuurd en wij mogen mee. Tien minuten later staan de Argentijnse mannen voor de deur. Op naar Laguna Esmeralda. Een modderig pad laat de echte militair bij de mannen naar boven komen. Susan en ik springen van steen naar steen om onze schoenen niet te verliezen in de enorme modderpoel. Een uur lang wandelen, springen en balanceren we naar een helderblauwe waterpoel die omgeven is door bergen.  

Roadtrip aan het einde van de wereld: Ushuaia

Het hoogseizoen is voorbij, wat betekent dat de herfst in Ushuaia begonnen is. Diep oranje, groen, rood en geel zijn de kleuren van het landschap en dat zorgt voor extra mooie contrasten. Na Esmeralda rijden we verder over Ruta 3, de enige weg die je in en uit Ushuaia leidt. Onderweg stoppen we bij uitzichtpunten die het stoppen waard zijn.  

Roadtrip aan het einde van de wereld: Ushuaia

Roadtrip door Ushuaia: Puerto Almanza

We hobbelen zo’n anderhalf uur verder over een onverharde weg naar het oosten van Ushuaia: Puerto Almanza. Ik verwacht een dorpje, waar meerdere huizen bij elkaar een kern vormen tussen de natuur. Maar Puerto Almanza is een heel klein haventje met een rij van zo’n twintig huizen naast elkaar. De bewoners van deze huizen zijn oude vissersmannen en hun vrouw. Deze mannen zijn dé king krab vangers van Ushuaia. De typische vissoort die je in de stad Ushuaia eet, wordt dus gevangen door deze mannen. Wij eten het niet in Ushuaia, maar in een kneuterig zaakje waar de eigenaar de lolbroek uithangt als iemand hem vraagt of hij ook iets om mee te nemen heeft. “Mijn schoonmoeder”, zegt hij zonder blikken of blozen. De eigenaar maakt ook empanada’s, maar dan met king krab. Na het eten van deze empanada besluit ik in Argentinië een cursus ‘empanada-maken’ te gaan volgen en in Nederland een eigen empanada zaak te beginnen. Want ik kan niet meer zonder deze te lekkere deeghapjes.  

Roadtrip aan het einde van de wereld: Ushuaia

Met volle buiken en weer een goed humeur rijden we verder. Onze militairen zijn gefascineerd door de enorme kanonnen die hier jaren geleden zijn neergezet toen er een oorlog dreigde tussen Chili en Argentinië. Wanneer je naar de overkant kijkt zie je namelijk Puerto Williams, Chili. Het Beaglekanaal split deze twee havens. En de grens split het Beaglekanaal. Mijn provider snapt dan ook niet of ik nu in Argentinië of Chili ben, want hij blijft maar smsjes sturen: ‘beste klant, u bevindt zich in Argentinië’ en ‘beste klant, u bevindt zich in Chili’. We staan nu enkel en alleen met z’n vieren en een paard op een afgelegen plek wat ons nogmaals doet beseffen dat we aan het einde van de wereld zijn. Op drie dagen varen van Antarctica. Susan op de schommel, Ezequiel achter het kanon, Lisandro met zijn paparazzi camera bij het water en ik bij het paard.  

Leestip: een zeiltocht door het Beaglekanaal in Ushuaia.

Roadtrip aan het einde van de wereld: Ushuaia

Roadtrip door Ushuaia: zoektocht naar pinguïns

De hele dag praat ik al over de pinguïns die in het Beaglekanaal leven en dat ik die wil zien. Naïef denkend rijden we naar Estancia Harberton waar je een boot schijnt te kunnen nemen naar Isla Martillo, het pinguïneiland. Dat je daar van te voren voor moet reserveren, waren we door het enthousiasme even vergeten. Wel zag ik mijn eerste guanaco (Argentijnse lama) en waren de uitzichtpunten wederom te mooi om waar te zijn. En dat terwijl de Cumbia van Lisandro door de zelfgemaakte speakers klonk: een telefoon met papier in trechtervorm.  

Roadtrip aan het einde van de wereld: Ushuaia

Een iets te gezellige afsluiting

Die avond verzamelen we weer in Dublin. Een plaatselijke donkerbruine kroeg waar elke van de 50.000 inwoners vanaf weet, waar local en reiziger samenkomen. We drinken bier en schranzen de popcorn naar binnen. Lachen, gieren, brullen, maar ook serieuze Spaanse lessen. De klok staat op drie uur wanneer het een van ons een goed idee lijkt om naar de bar Jagger te gaan. Livemuziek en cola met likeur Fernet. Of eigenlijk: popmuziek die iedere Argentijn meezingt en een drankje waar we het lekkere niet van proeven. Het is inmiddels vier uur, over drie uur gaat mijn wekker en dan ga ik pinguïns spotten. Op een boot. En ik ben snel zeeziek, laat staan met een kater. Fingers crossed.  

Roadtrip aan het einde van de wereld: Ushuaia

De waarheid van de watervallen in Iguazu (inclusief vlog)

De waarheid van de watervallen in Iguazu (inclusief vlog)

Een busrit van ruim twintig uur heb ik voor de boeg. Maar voor deze van start gaat, is het nog even zweten. Ik mis bijna de bus. Nee, ik heb geen sterk verhaal over een nacht doorhalen in de kroeg. Ik sta simpelweg te wachten op de verkeerde bus en wanneer deze wegrijdt, zie ik dat er nog een bus achterstaat met knipperende lichtgevende letters: Iguazu. En net op dat besefmoment maakt ook deze bus aanstalten om weg te rijden. Bepakt en bezakt trek ik een sprintje en spring ik de halfrijdende bus in. Strompelend en met veel kabaal klim ik de trap op, waar alle ogen op mij gericht zijn. En dan spreek ik ook nog geen Spaans. Ik voel me de domme toerist.  

Gelukkig denken mijn medereizigers daar anders over. Die helpen me en voeren in ratelend Spaans, losse woorden Engels, Google Translate, handen en voeten een gesprek met me. Ze verontschuldigen zich dat ze geen Engels spreken. Dat blijkt ook zoiets typisch Argentijns te zijn. Maar ik moet mij verontschuldigen dat ik in hun land ben en hun taal niet spreek. Dat gesorry gaat een paar keer heen en weer. Na het vertellen van mijn reisplannen laat de blonde dame – in gestyled joggingpak en grote zonnebril – foto’s zien van haar twee favoriete plekken: Mendoza en Bariloche. Ik kan niet wachten daar heen te gaan, maar eerst Iguazu. Aangekomen installeer ik me dan ook in het hostel met een zwembad, tropische temperatuur en buitenkeuken. 

De waarheid van de watervallen in Iguazu (inclusief vlog)

De waarheid van de Braziliaanse kant

Vroeg naar bed en de volgende dag vroeg uit bed om de allereerste bus te nemen naar de Braziliaanse kant van de watervallen. Voor de drukte wil ik binnen zijn. Dat het zondag is – en dus weekend – ben ik even vergeten, maar daar word ik al snel aan herinnerd. Na een Braziliaanse stempel in het paspoort gekregen te hebben, naderen we namelijk de ingang van het nationale park. De ingang waar om 09:30 al honderden mensen in de rij staan voor een kaartje om vervolgens in de rij te staan voor de bus. En dan één, twee, drie rennen voor de beste plek in de bus. Ik geloof dat zoiets als dit ‘overtourism’ heet. Daarom besluit ik van deze dag gebruik te maken om de waarheid van Iguazu te laten zien. Al vloggend en pratend tegen mezelf. Het scheelt dat ik me met mijn bergschoenen en korte broekje al een echte boerin voel, heel anders dan de rest van de dames. Zij paraderen namelijk rond in glitterslippers, transparante truitjes, lipgloss en gestyled haar.  

De waarheid van de watervallen in Iguazu (inclusief vlog)

In de bus naar de watervallen wordt ons gevraagd de dieren niet te voeren en aan te raken. Nog geen twee tellen later… Je mag het zelf invullen. Goed, negeren en genieten. Het gaat me niet goed af. Bij elk uitzichtpunt probeer ik te genieten en rustig te wachten tot er ruimte is voor een foto. Maar met rustig wachten sta ik er na sluitingstijd nog. Ik ga ervan uit dat iedereen op vakantie is – of op zijn minst een dagje weg – en de hele dag nog de tijd heeft om hier rond te wandelen… Ieder op z’n beurt.  

Voor mij voelt een bezoek aan de Braziliaanse kant van Iguazu als een attractiepark. Als een park dat enkel en alleen voor commercieel doeleinden en entertainment is ontwikkeld. Dat de natuur zelf ooit deze watervallen heeft weten te creëeren komt naar mijn idee niet over. Terwijl ik in een strijd met mezelf zit: genieten of niet genieten, probeer ik oplossingen te bedenken. De entreeprijs duurder maken, het bezoekersaantallen per dag naar beneden halen. Ik weet het niet, maar dat ik me meer ga verdiepen in ‘overtourism’ is het enige wat ik na deze dag zeker weet. 

De waarheid van de watervallen in Iguazu (inclusief vlog)

De waarheid van de watervallen in Iguazu (inclusief vlog)

Wow en wauw aan de Argentijnse kant

Een naïeve gedachte, maar ik hoop dat de Argentijnse kant van de watervallen een wonder is. Dat ik daar zonder hectiek kan rondlopen, dat ik mag beseffen hoe uniek dit stuk natuur is en dat ik geniet. Naïef blijkt mijn gedachte niet eens te zijn. Bij aankomst met de bus is het aantal mensen op twee handen te tellen. In het park kijk ik om mij heen en zie ik niemand. Ik juich niet te vroeg, maar wanneer ik in overleg ga met een Italiaan blijkt het echt rustig te zijn. Samen besluiten we alle mogelijke trails te wandelen. Zelfs de trail die iedereen met de trein aflegt. Het is tropisch heet, maar het wandelen zonder hordes mensen om mij heen doet me meer dan goed.  

De waarheid van de watervallen in Iguazu (inclusief vlog)

De waarheid van de watervallen in Iguazu (inclusief vlog)

Als je het mij vraagt is de Argentijnse kant ontelbaar keer mooier dan de Braziliaanse kant. Bij elk uitzichtpunt kramen we alleen maar ‘wow’ en ‘wauw’ uit. Door de verschillende trails die je hier wandelt zie je de watervallen van onder, boven en alles daar tussen in. Al vind ik dat ik in woorden moet kunnen beschrijven hoe mooi de watervallen in Argentinië zijn, ben ik bang dat het te min is. Dus kijk de video: eerst een kritisch deel over de Braziliaanse kant en vervolgens het adembenemende Argentijnse deel. Waar het overigens maandag was op de dag van bezoek. De Braziliaanse kant schijnt doordeweeks ook minder druk bezocht te zijn.  

Ontdekkingsreizigers in Puerto Iguazu

Dat er nog meer watervallen in het Argentijnse Puerto Iguazu zijn, komen Louise en ik achter als we naar het drielandenpunt wandelen. Een tropische regenbui maakt van de straten bruine zwembaden en van de ruimte tussen de daken en de grond watervallen. We trekken onze poncho’s aan en spelen als kinderen in het water. Aangekomen bij het punt waar je in Argentinië staat, Paraguay links ziet en Brazilië rechts stopt het met regenen. De regenwouden van Brazilië en Paraguay zien we langzaam uit de mist verdwijnen. Een mysterieus beeld. Mede door het geheimzinnige leven tussen de donkergroene bomen. Leven waar wij geen weet van hebben. 

We besluiten dat leven tussen de Argentijnse bomen te ontdekken, want een smal pad maakt ons nieuwsgierig om off-road te gaan. Als ware Tarzan en Jane wandelen we naar een nog nietsvermoedend punt. Onderweg komen we allerlei (ja, allerlei) soorten kledingstukken tegen. Het maakt mij een beetje achterdochtig. Maar de nieuwsgierigheid wint, dus lopen we verder. We komen uit bij een rivier die naar de grote rivier tussen de drie landen leidt. Van steen naar steen springen we om de samenkomst van de kleine en grote rivier te zien. Ons avontuur delen we die avond onder het genot van bier en wijn met onze medehostelgangers. Want als echte ontdekkingsreiziger deel je natuurlijk je vondst.  

De waarheid van de watervallen in Iguazu (inclusief vlog)

Hieha! Paardrijden met gaucho Flavio in San Antonio de Areco

Hieha! Paardrijden met gaucho Flavio in Exaltación de la Cruz

Eén van de covers van REIZ& Magazine – met een gaucho op een steigerend paard – is me bijgebleven en heeft mij geïnspireerd om eens te gaan paardrijden met een gaucho. Een stoere Argentijn met een avontuurlijk gebruinde tint, een baret op zijn hoofd, een witte blouse, beige-grijze broek, rode sjaal, gebreide poncho over zijn ene schouder en een zilveren mes in zijn gebruikte laarzen. En dat terwijl je door het beige, gele en groene landschap raast.  

Hieha! Paardrijden met gaucho Flavio in San Antonio de Areco

Ontmoet gaucho Flavio en zijn paarden

Wanneer de meeste reizigers vanuit Buenos Aires een uitstapje naar Uruguay maken, besluit ik het anders te doen. De coverfoto van het – helaas niet meer bestaande – reismagazine is gemaakt in Patagonië, het zuiden van Chili en Argentinië. Ik laat de droom uitkomen op anderhalf uur rijden van Buenos Aires. Op het platteland vlak bij San Antonio de Areco: Exaltación de la Cruz. Met de Belgische Louise – ontmoet in Iguazu – Flavio de gaucho en zijn paarden. De brunette Bici – van ‘bicicleta’ is mijn paardenvriendin vandaag.

Hieha! Paardrijden met gaucho Flavio in San Antonio de Areco

Na een heftige rit over de onverharde wegen van het platteland, met een busje die daar niet voor gemaakt is, worden we afgezet bij Indio Cua Golf Club. De dag ervoor liet Flavio ons in een spraakmemo op WhatsApp weten dat hij ons daar ophaalt. Ik denk dat de Argentijnen massaal lijden aan een typegebrek, want iedereen communiceert hier in spraakmemo’s. Ondertussen staat Flavio inderdaad daar met een achterbak vol zadels en hoofdstellen. Na een verontschuldiging voor zijn vieze auto stappen we in en rijden we naar het land waar de paarden staan. Dit is niet zijn eigen land, maar hij betaalt om zijn tien paarden hier te stallen. Op twee andere plekken in Argentinië heeft Flavio nog meer paarden. Hoeveel weet hij niet precies. “Het zal zo rond de dertig paarden zijn”, concludeert hij nonchalant.   

Hieha! Paardrijden met gaucho Flavio in San Antonio de Areco

Flavio is niet geboren als gaucho en om een gaucho te zijn hoef je ook helemaal niet uit een gaucho familie te komen. Opgegroeid met het Italiaanse temperament en vele voetbalpartijen bezocht Flavio regelmatig zijn gaucho familie in Uruguay. Zo is de Italiaanse Argentijn langzaamaan zelf gaucho geworden. En zo groeit zijn zoontje van vier wel op, op de rug van vele paarden. De mini Flavio acteert op de foto’s dan ook al als een echte mini gaucho.  

Gaucho cultuur echt of nep?

Even vliegt het gevoel van wantrouw me aan. Draagt Flavio deze kleding altijd als hij werkt of is dat meer iets van vroeger en verkleed hij zich voor een ritje met toeristen? Wat is het echte gaucho leven, bestaat dat nog wel of is ook dat een toeristenfeestje? Flavio stelt me gerust en ook als we te paard door de velden wandelen, draven en galopperen zie ik dat de gaucho cultuur hier zeker onderdeel is van het dagelijkse leven. Alle mannen lopen rond in deze kledij. Flavio wijst naar een plek op de weg. “Vorige week zondag hadden we hier nog met z’n alle de weg afgesloten om te barbecuen.” Parilla en asado zijn woorden voor zo’n Argentijnse barbecue. Vlees, vlees en nog meer vlees. Ook zo iets typisch Argentijns.  

Flavio wijst even later naar een grote boerderij. “Jammer dat jullie er gisteren niet waren. Dan had ik jullie meegenomen naar een grote asado hier.” Naast paarden zijn bijeenkomsten misschien wel een van de belangrijkste aspecten van de gaucho cultuur. Elk dorpje heeft zijn eigen buurthuis, waar Flavio verschillende lidmaatschappen heeft. Voor de parades slooft iedere gaucho familie zich uit. De paarden krijgen het mooiste zadel en hoofdstelsel, de gaucho zijn beste kostuum en de poncho siert om de hals van het paard.  

Hieha!

We halen de paarden uit de wei en zadelen ze op. Ik verander weer even in de kleine Demi en weet nog precies hoe zo’n hoofdstel en zadel werken. Al is het op zijn gaucho’s wel net iets anders. Iets meer back to basic met van dat geleefde en gevlochten leer. De wollen kleden passen precies bij de aarde tinten van de paarden en de omgeving. Na een test rondje galopperen zijn we volgens Flavio geslaagd en mogen we de weg op. Met de haren in de wind voel ik me een echte ‘gauchin’ of zoals ze dat hier noemen een ‘china’. Voor de lunch stoppen we tussen twee weilanden in. Het is een favoriete picknickplek voor locals die een ritje op hun paard maken. Flavio heeft zelf Milanesa – de Argentijnse variant van een schnitzel – gemaakt, empanada’s en brood gekocht. Met een fles knaloranje limonade spoelen we al het lekkers weg. We razen verder langs campo’s, weilanden met Holandeses (Nederlandse koeien) en groeten hier en daar een andere gaucho te paard.  

Hieha! Paardrijden met gaucho Flavio in San Antonio de Areco

Terug op de boerderij zadelen we de paarden af. Nadat de paarden ieder een slok water hebben genomen laat Flavio zijn trucs zien. Met aanloop en sprong het paard op, met zijn sjaal het paard besturen en met beide benen rechtopstaand op de rug van het paard. Zodra de paarden de mogelijkheid voelen om te ontsnappen doen ze dat. Klaar voor vandaag en ze razen één voor één de bossen in. Het land hier bestaat namelijk niet uit een paar weilanden, maar uit bossen en open velden waar de paarden de vrijheid kunnen voelen.  

Hieha! Paardrijden met gaucho Flavio in San Antonio de Areco

Het duurt nog even voor we weer opgehaald worden om naar Buenos Aires te rijden. Flavio stelt voor om nog even naar zijn huis te gaan. Hij maakt namelijk messen, houten planken en nog zoveel meer gaucho-achtige voorwerpen en dat wil hij laten zien. Dat het een bende is en we eigenlijk liever niet ergens gaan zitten, laten we niet merken. Maar dat hij een drukke man is met vele hobby’s – waarvan één zijn werk – is leuk om te zien.  

Wil je ook paardrijden met Flavio? Laat het me weten, dan stuur ik je zijn telefoonnummer door.